เก็บอัฐิและลอยอังคาร ทำเมื่อไหร่ ต้องเตรียมอะไรบ้าง

ครอบครัวส่วนใหญ่เตรียมงานล่วงหน้าไว้ถึงแค่วันฌาปนกิจ พอไฟดับลงในเย็นวันนั้นจึงเพิ่งมาตั้งคำถามว่าพรุ่งนี้ต้องกลับไปวัดกี่โมง ใครเป็นคนเก็บอัฐิ ต้องเตรียมโกศไปเองไหม และอังคารที่เหลือจะนำไปลอยที่ไหน บทความนี้เรียงลำดับทุกอย่างหลังวันเผาให้ครบตั้งแต่พิธีสามหาบและการเก็บอัฐิในเช้าวันรุ่งขึ้น การแยกอัฐิกับอังคาร การเตรียมของไปลอยอังคาร ไปจนถึงงานทำบุญตามวาระที่ตามมาภายหลัง

ดอกไม้งานศพพรีเมียมจัดดอกไม้งานศพ ชุดใหญ่ประดับหน้าหีบ35,000 บ39,000 บสั่งผ่าน LINE

พรีเมียมองค์กรดอกไม้หน้าเมรุ ประดับซุ้มเมรุงานฌาปนกิจ25,000 บ27,500 บสั่งผ่าน LINE

พรีเมียมองค์กรดอกไม้หน้าเมรุ วัดสวัสดิ์วารีสีมาราม80,000 บ82,500 บสั่งผ่าน LINE

พรีเมียมองค์กรดอกไม้หน้าเมรุ วัดราชประดิษ35,000 บ38,000 บสั่งผ่าน LINE

สั่งผ่าน LINE ได้เลยโทร 082-919-9481

เก็บอัฐิทำเมื่อไหร่ ต้องรอกี่วันหลังเผา

ธรรมเนียมที่ใช้กันมากที่สุดในกรุงเทพฯ คือเก็บอัฐิในเช้าวันรุ่งขึ้นหลังวันฌาปนกิจ เพราะต้องรอให้เตาเย็นลงและเจ้าหน้าที่วัดจัดเตรียมอัฐิไว้บนผ้าขาวเรียบร้อยก่อน เวลานัดที่พบบ่อยอยู่ราวเจ็ดโมงถึงเก้าโมงเช้า ซึ่งเป็นช่วงก่อนที่วัดจะเริ่มงานของวันใหม่ ครอบครัวควรถามเวลาที่แน่นอนตั้งแต่วันเผาแล้วแจ้งญาติในกลุ่มข้อความให้ตรงกัน เพราะพิธีช่วงนี้ใช้เวลาไม่นานและไม่มีการรอผู้มาสาย

บางครอบครัวเลือกเก็บอัฐิในคืนวันเผาเลยหลังไฟมอดแล้วสองถึงสามชั่วโมง ซึ่งคนรุ่นก่อนเรียกว่าเก็บอัฐิร้อน มักทำเมื่อญาติเดินทางมาจากต่างจังหวัดและต้องกลับในคืนนั้น วิธีนี้ทำได้และไม่ผิดธรรมเนียม แต่ต้องนัดกับทางวัดล่วงหน้าตั้งแต่วันจองงาน เพราะต้องใช้เจ้าหน้าที่อยู่ต่อและนิมนต์พระไว้ล่วงหน้าเช่นกัน หากยังไม่แน่ใจว่างานของตัวเองจะจบวันไหน ควรอ่านลำดับพิธีทั้งงานประกอบการวางแผนที่ สวดอภิธรรมกี่คืนและลำดับพิธีงานศพไทย

พิธีสามหาบคืออะไร ใครต้องอยู่ในพิธี

สามหาบเป็นพิธีเช้าที่ทำก่อนเก็บอัฐิ ญาติสายตรงจะช่วยกันหาบของสามหาบเดินเวียนรอบเมรุสามรอบ ของที่หาบเป็นเครื่องครัวและอาหารอย่างเตา หม้อ ถ้วยชาม ข้าวปลาอาหาร สื่อความหมายว่าลูกหลานยังทำหน้าที่เลี้ยงดูผู้มีพระคุณต่อไปแม้ท่านจากไปแล้ว จากนั้นจึงถวายของชุดนั้นแด่พระสงฆ์ที่มาบังสุกุลอัฐิ ปัจจุบันหลายวัดในกรุงเทพฯ จัดชุดสามหาบสำเร็จไว้ให้เช่าในราคาที่ระบุไว้ชัดเจน ครอบครัวจึงไม่ต้องจัดหาเองทั้งหมด

ผู้ที่ควรอยู่ในพิธีคือญาติสายตรงเป็นหลัก ได้แก่ คู่สมรส บุตรหลาน พี่น้อง และผู้ที่ครอบครัวถือว่าใกล้ชิด ไม่ใช่งานที่ต้องเชิญแขกทั่วไปมาร่วมเหมือนคืนสวด หลายครอบครัวจึงไม่ได้แจ้งข่าวช่วงนี้ออกไปกว้าง ๆ ถ้าคุณเป็นเพื่อนหรือเพื่อนร่วมงานและไม่ได้รับการชวนโดยตรง การไม่ไปถือว่าเหมาะสมแล้ว มารยาทของผู้ร่วมงานในแต่ละช่วงอ่านเพิ่มได้ที่ มารยาทงานศพและวิธีส่งพวงหรีด ส่วนการแต่งกายเช้าวันเก็บอัฐิใช้แนวเดียวกับวันเผาตามที่อธิบายไว้ใน ไปงานศพใส่ชุดอะไร

เก็บอัฐิเก็บกี่ชิ้น เก็บส่วนไหนของร่างกาย

ก่อนถึงขั้นเก็บ เจ้าหน้าที่วัดจะเขี่ยอัฐิและจัดวางบนผ้าขาวให้เป็นรูปร่างคน โดยธรรมเนียมเดิมวางหันศีรษะไปทางทิศตะวันตกก่อนแล้วจึงกลับมาทางทิศตะวันออก สื่อถึงการสิ้นสุดของชีวิตหนึ่งและการเริ่มต้นใหม่ ขั้นนี้เรียกกันว่าแปรรูปหรือแปรธาตุ พระสงฆ์จะบังสุกุลอัฐิ จากนั้นญาติจึงโรยน้ำอบและดอกไม้ลงบนอัฐิ แล้วเริ่มเก็บทีละชิ้นตามที่พระหรือเจ้าหน้าที่แนะนำ

จำนวนที่นิยมเก็บใส่โกศคือหกชิ้น เป็นตัวแทนของร่างกายทั้งหมด ได้แก่ กะโหลกศีรษะหนึ่งชิ้น แขนสองข้าง ขาสองข้าง และซี่โครงหน้าอกอีกหนึ่งชิ้น ตัวเลขนี้เป็นธรรมเนียมนิยมไม่ใช่ข้อบังคับ บางครอบครัวเก็บมากกว่านั้นเพราะต้องการแบ่งให้ลูกหลานหลายบ้านนำไปกราบไหว้ ส่วนบางครอบครัวเก็บเพียงชิ้นเดียวไว้เป็นตัวแทน สิ่งที่ควรตกลงกันให้จบก่อนถึงเช้าวันนั้นคือจะเก็บไว้กี่ที่และใครเป็นผู้รับอัฐิกลับบ้าน

อัฐิกับอังคารต่างกันอย่างไร เก็บไว้ที่ไหนได้บ้าง

สองคำนี้ใช้สลับกันบ่อยจนหลายคนเข้าใจผิด อัฐิหมายถึงกระดูกที่เหลือเป็นชิ้นหลังการเผา ส่วนอังคารคือเถ้าถ่านละเอียดที่เหลือจากการเผาทั้งหมด ธรรมเนียมไทยจึงแยกทางเดินของสองสิ่งนี้ออกจากกัน อัฐิที่เลือกเก็บจะบรรจุลงโกศเพื่อเก็บไว้กราบไหว้ ส่วนอังคารรวมกับอัฐิส่วนที่ไม่ได้เก็บจะบรรจุลงลุ้งซึ่งเป็นภาชนะดินเผาที่ละลายน้ำได้ ห่อด้วยผ้าขาวเพื่อรอนำไปลอย

โกศอัฐิเก็บได้หลายที่ตามความสะดวกของครอบครัว บางบ้านตั้งไว้บนหิ้งพระที่บ้านเพื่อกราบไหว้ทุกวัน บางครอบครัวนำไปบรรจุที่ช่องกำแพงหรือเจดีย์บรรจุอัฐิของวัด ซึ่งต้องติดต่อสำนักงานวัดเรื่องช่องที่ว่าง ค่าบำรุง และการสลักชื่อบนแผ่นป้าย บางวัดมีระเบียบเรื่องขนาดโกศที่รับบรรจุด้วย จึงควรถามให้ชัดก่อนไปซื้อโกศ หากกำลังเลือกวัดสำหรับจัดงานหรือบรรจุอัฐิ ดูวัดที่ทีมงานของเราส่งงานประจำได้ที่ พวงหรีดตามวัดในกรุงเทพฯ

ลอยอังคารคืออะไร ทำไมต้องลอยลงแม่น้ำหรือทะเล

ลอยอังคารคือการนำอังคารและอัฐิส่วนที่ไม่ได้เก็บไปปล่อยลงแหล่งน้ำ ความเชื่อดั้งเดิมมองว่าน้ำเป็นทางกลับสู่ธรรมชาติที่สงบเย็น และเปรียบเสมือนการส่งผู้วายชนม์ไปสู่ที่เย็นสบายไม่ต้องผูกพันกับที่เดิม อีกความหมายที่ผู้ใหญ่มักพูดถึงคือการปล่อยวางของผู้ที่ยังอยู่ เมื่อไม่มีสิ่งของให้ยึดไว้แล้ว ความอาลัยจะค่อย ๆ คลายลงตามกาลเวลา ธรรมเนียมการจัดการเถ้ากระดูกในลักษณะนี้พบได้หลายวัฒนธรรมทั่วโลก ผู้สนใจภาพรวมเปรียบเทียบอ่านเพิ่มได้ที่บทความScattering of ashesบนวิกิพีเดีย

ในทางปฏิบัติ พิธีจะเริ่มเมื่อทุกคนขึ้นเรือและเรือออกไปถึงจุดที่กำหนด ญาติจะประพรมน้ำอบ วางดอกไม้และพวงมาลัยบนลุ้ง กล่าวลาในใจหรือออกเสียงสั้น ๆ แล้วค่อย ๆ ปล่อยลุ้งลงน้ำพร้อมโปรยกลีบดอกไม้ตาม บางครอบครัวนิมนต์พระร่วมพิธีบนเรือเพื่อสวดส่ง บางครอบครัวทำกันเองเฉพาะญาติ ทั้งสองแบบถูกต้องเท่ากัน ขึ้นอยู่กับความตั้งใจของครอบครัวเป็นหลัก

ลอยอังคารทำเมื่อไหร่ มีวันห้ามจริงหรือไม่

ไม่มีกำหนดตายตัวว่าต้องลอยอังคารภายในกี่วัน ครอบครัวที่สะดวกมักทำต่อเนื่องในวันเดียวกับที่เก็บอัฐิเพื่อให้จบในคราวเดียว บางครอบครัวรอให้ครบเจ็ดวันหรือครบร้อยวันเพื่อรวมกับงานทำบุญ และบางครอบครัวรอจนกว่าญาติที่อยู่ต่างประเทศจะกลับมาได้ครบ ข้อพิจารณาที่เป็นจริงมากกว่าฤกษ์คือสภาพอากาศ ระดับน้ำ และคิวเรือ เพราะช่วงมรสุมหรือช่วงน้ำเชี่ยวผู้ให้บริการอาจงดออกเรือเพื่อความปลอดภัย

เรื่องวันห้ามลอยอังคารที่พูดกันในหลายเว็บนั้นเป็นความเชื่อของแต่ละท้องถิ่นและแต่ละตำรา ไม่ใช่ข้อกำหนดในพระวินัย ครอบครัวที่ถือเรื่องนี้มักปรึกษาพระที่คุ้นเคยหรือผู้ใหญ่ในบ้านให้ช่วยเลือกวันให้สบายใจ ส่วนครอบครัวที่ไม่ได้ถือก็เลือกวันที่ทุกคนว่างตรงกันได้เลย สิ่งที่ควรทำเหมือนกันทั้งสองแบบคือจองเรือล่วงหน้าอย่างน้อยสองถึงสามวันในช่วงวันหยุดยาว เพราะรอบเรือมักเต็มเร็วกว่าที่คิด

ลอยอังคารในกรุงเทพฯ ไปทำที่ไหนได้บ้าง

ทางเลือกที่ใกล้ที่สุดสำหรับคนกรุงเทพฯ คือแม่น้ำเจ้าพระยาช่วงในเมือง โดยลงเรือจากท่าเรือย่านพระนครหรือฝั่งธนบุรีแล้วล่องไปยังจุดที่ผู้ให้บริการกำหนด ข้อดีคือเดินทางสะดวก ใช้เวลาไม่นาน และเหมาะกับผู้สูงอายุที่ขึ้นลงเรือลำบาก ทางเลือกที่สองคือออกไปถึงปากแม่น้ำที่จังหวัดสมุทรปราการซึ่งน้ำเริ่มเป็นน้ำกร่อยและกว้างขึ้น ใช้เวลาเดินทางทางรถประมาณหนึ่งชั่วโมงจากใจกลางเมือง

ทางเลือกที่สามคือออกทะเลจริงทางฝั่งชลบุรีหรือสัตหีบ ซึ่งครอบครัวที่ตั้งใจว่าอยากให้เป็นทะเลเปิดมักเลือกทาง ตัวเลือกนี้ใช้เวลาทั้งวันและมีค่าเดินทางเพิ่ม จึงควรนัดญาติให้แน่นอนก่อนจอง นอกจากนี้ยังมีพิธีลอยอังคารหมู่ที่บางหน่วยงานจัดเป็นรอบในบางช่วงของปี ซึ่งเงื่อนไขการเข้าร่วมและรอบพิธีเปลี่ยนได้ตลอด จึงต้องติดต่อสอบถามหน่วยงานนั้นโดยตรง ไม่ควรยึดข้อมูลเก่าที่ค้างอยู่ตามเว็บทั่วไป

ต้องเตรียมอะไรไปวันลอยอังคาร

ของหลักคือลุ้งบรรจุอังคารที่ห่อผ้าขาวไว้แล้วตั้งแต่วันเก็บอัฐิ ตามด้วยดอกไม้สำหรับโปรย เช่น กลีบกุหลาบ ดอกมะลิ หรือพวงมาลัย และน้ำอบไทยสำหรับประพรมก่อนปล่อยลง บางครอบครัวนำรูปผู้วายชนม์ไปตั้งบนเรือระหว่างพิธีด้วย หากนิมนต์พระร่วมเรือก็ต้องเตรียมปัจจัยถวายและแจ้งจำนวนที่นั่งให้ผู้ให้บริการทราบล่วงหน้า เพราะมีผลกับขนาดเรือที่ต้องใช้

สิ่งที่ควรถามก่อนถึงวันจริงคือรายการใดที่ผู้ให้บริการเตรียมไว้ให้แล้ว หลายเจ้ารวมลุ้ง ดอกไม้ และน้ำอบไว้ในแพ็กเกจอยู่แล้ว การถามไว้ก่อนช่วยไม่ให้ซื้อซ้ำในวันที่ทุกคนเหนื่อยอยู่แล้ว อีกข้อที่ควรระวังคือไม่ควรนำสิ่งที่ไม่ย่อยสลายลงน้ำ เช่น ถุงพลาสติก ริบบิ้นสังเคราะห์ หรือภาชนะโลหะ เพราะนอกจากผิดเจตนาของพิธีแล้วยังสร้างขยะให้แหล่งน้ำ สิ่งที่ปล่อยลงได้ควรมีเพียงลุ้งดินเผา ผ้าขาว และกลีบดอกไม้สดเท่านั้น

ค่าใช้จ่ายของพิธีลอยอังคารมาจากอะไรบ้าง

ค่าใช้จ่ายแบ่งได้เป็นสี่กลุ่ม กลุ่มแรกคือค่าเรือซึ่งคิดตามขนาดลำ จำนวนผู้ร่วมพิธี และระยะทางที่ออกไป กลุ่มที่สองคือเครื่องประกอบพิธี ได้แก่ ลุ้ง ผ้าขาว ดอกไม้ พวงมาลัย และน้ำอบ กลุ่มที่สามคือปัจจัยถวายพระกรณีนิมนต์ร่วมพิธี และกลุ่มสุดท้ายคือค่าใช้จ่ายของครอบครัวเอง เช่น อาหารว่างบนเรือและค่าเดินทางของญาติที่มาจากต่างจังหวัด

ตัวเลขที่เห็นตามเว็บต่างกันมากเพราะขึ้นกับจุดที่ออกเรือและขนาดกลุ่ม จึงไม่ควรยึดตัวเลขใดตัวเลขหนึ่งเป็นงบตั้งต้น วิธีที่แม่นกว่าคือแจ้งผู้ให้บริการสามข้อ คือจำนวนคน จุดที่อยากออกเรือ และต้องการนิมนต์พระหรือไม่ แล้วขอใบเสนอราคาที่ระบุชัดว่ารวมอะไรบ้าง โดยเฉพาะเรื่องลุ้งและดอกไม้ที่มักเป็นรายการที่เข้าใจไม่ตรงกัน วิธีนี้ช่วยให้ครอบครัววางงบได้ถูกและไม่มีรายการงอกในวันจริง

หลังลอยอังคารแล้ว ทำบุญ 7 วัน 50 วัน 100 วัน นับอย่างไร

งานทำบุญตามวาระเป็นสิ่งที่ตามมาหลังจบพิธีลอยอังคาร ธรรมเนียมที่ทำกันมากคือทำบุญครบเจ็ดวันหรือสัตตมวาร ครบห้าสิบวันหรือปัญญาสมวาร และครบร้อยวันหรือสตมวาร จากนั้นจึงเป็นงานทำบุญครบรอบปี แต่ละงานจะจัดที่บ้านหรือที่วัดก็ได้ ขนาดงานเล็กกว่างานสวดมาก ส่วนใหญ่นิมนต์พระสวดและถวายภัตตาหารเช้าหรือเพล แล้วอุทิศส่วนกุศลให้ผู้วายชนม์

การนับวันโดยทั่วไปนับจากวันที่เสียชีวิตเป็นวันแรก แต่บางครอบครัวนับจากวันฌาปนกิจ ทั้งสองแบบพบได้จริงจึงควรตกลงกันในครอบครัวให้จบก่อนแล้วแจ้งวัดให้ตรงกัน เพราะวัดต้องใช้วันที่นี้ลงคิวพระ หากวันที่ครบพอดีตรงกับวันทำงาน หลายครอบครัวเลื่อนมาจัดในวันหยุดที่ใกล้เคียงกันซึ่งทำได้และไม่ถือว่าผิด

สรุปลำดับหลังวันฌาปนกิจในตารางเดียว

สำหรับครอบครัวที่ต้องแบ่งงานกันหลายคน ตารางนี้ช่วยให้เห็นว่าช่วงใดต้องเตรียมอะไรและใครควรรับผิดชอบ จะได้ไม่ต้องมาถามกันซ้ำในเช้าวันที่ต้องรีบ

คนที่ทราบข่าวช้า ยังส่งพวงหรีดหรือแสดงความอาลัยได้ไหม

พวงหรีดทำหน้าที่แทนผู้ส่งในช่วงที่ตั้งบำเพ็ญกุศลอยู่ที่ศาลาเท่านั้น คือตั้งแต่คืนแรกของการสวดพระอภิธรรมไปจนถึงวันฌาปนกิจ เมื่อผ่านวันเผาและเก็บอัฐิไปแล้ว การส่งพวงหรีดตามไปที่วัดจึงไม่ตรงกับช่วงเวลาของงานอีก สิ่งที่เหมาะกว่าสำหรับผู้ที่เพิ่งทราบข่าวคือติดต่อไปแสดงความเสียใจกับครอบครัวโดยตรง หรือถามว่ามีงานทำบุญครบเจ็ดวันหรือร้อยวันเมื่อไหร่แล้วไปร่วมงานนั้นแทน

ส่วนผู้ที่ยังทันช่วงตั้งบำเพ็ญกุศล การส่งพวงหรีดให้ถึงก่อนพระเริ่มสวดของคืนนั้นคือสิ่งที่ควรทำ ทีมงานของเราจัดพวงหรีดใหม่ทุกชิ้นและส่งถึงศาลาทั่วกรุงเทพฯ ภายใน 2–3 ชั่วโมง เลือกได้ทั้ง พวงหรีดดอกไม้สด เริ่มต้น 1,300 บาท และ พวงหรีดพัดลม ที่ถวายวัดใช้ต่อได้หลังงาน เทียบทุกแบบได้ที่ พวงหรีดราคา ขั้นตอนทั้งหมดอยู่ที่ วิธีสั่งพวงหรีด หากเหลือเวลาไม่มากแล้วอ่านวิธีจัดการเวลาได้ที่ สั่งพวงหรีดให้ทันงานสวด

ฝั่งเจ้าภาพต้องเตรียมงานดอกไม้ส่วนใดในวันสุดท้าย

ก่อนจะถึงวันเก็บอัฐิ งานดอกไม้ที่เจ้าภาพต้องจัดเองมีสองชุด ชุดแรกคือดอกไม้หน้าหีบที่ตั้งในศาลาตลอดคืนสวด ชุดที่สองคือดอกไม้ประดับเมรุสำหรับวันฌาปนกิจซึ่งต้องจัดให้เสร็จก่อนเวลาเคลื่อนศพขึ้นเมรุตามที่วัดกำหนด สองชุดนี้ต่างจากพวงหรีดตรงที่เป็นของประจำงานซึ่งเจ้าภาพสั่งเอง ดูรูปแบบและช่วงราคาได้ที่ ดอกไม้หน้าศพ เริ่มต้น 4,500 บาท และ ดอกไม้ประดับเมรุ

อีกเรื่องที่มักลืมคือดอกไม้จันทน์ซึ่งเจ้าภาพหรือทางวัดเป็นผู้เตรียมให้ผู้ร่วมงานใช้ในพิธีวางก่อนเผา ไม่ใช่ของที่แขกต้องนำไปเอง รายละเอียดว่าใครเตรียมอะไรและลำดับการวางอยู่ที่ ดอกไม้จันทน์คืออะไร ส่วนครอบครัวที่กำลังเริ่มต้นจัดงานตั้งแต่ต้นทาง ดูลำดับเอกสารและการติดต่อวัดได้ที่ จองศาลาวัดจัดงานศพในกรุงเทพฯ และดูพื้นที่ให้บริการทั้งหมดได้ที่ พื้นที่ส่งพวงหรีดในกรุงเทพฯ

ตรวจสอบข้อมูลโดยทีมงาน Bangkok Wreath · จัดพวงหรีดส่งวัดในกรุงเทพฯ มากกว่า 1,000 งาน · อัปเดตล่าสุด กันยายน 2569

คำถามที่พบบ่อย